Tgi che nus essan – Tge che nus faschain
Ils champs d'activitad da Pro Helvetia
Promoziun da la cultura en Svizra - Ils Acturs
Promoziun da la cultura en Svizra - Ils Acturs
En la promoziun da la cultura dal maun public è Pro Helvetia in'actura tranter pliras; ella stat en permanent contact cun l'Uffizi federal da cultura, il Departament federal d'affars exteriurs, ils chantuns e las citads.
Tgi fa tge?
En Svizra stat la promoziun da la cultura, sco la furmaziun, en la cumpetenza dals chantuns e da las vischnancas (suveranitad culturala). Entant che quels disponan per gronda part gia daditg da basas legalas, è la promoziun da la cultura francada pir dapi 1999 en la constituziun. L’artitgel 69 da la constituziun federala conferma en alinea 1 la responsabladad dals chantuns per il sectur da cultura en lur territori; alinea 2 giustifitgescha ina responsabladad originara da la confederaziun per tuttas stentas culturalas ch'èn d'interess per l'entira Svizra. La promoziun da la cultura è damai daventada ina cumponenta fixa da la politica federala. Actualmain vegn elavurà tar l'artitgel 69 ina nova lescha federala per promover la cultura. Questa lescha duai reglar concretamain l'entir sistem da la promoziun da la cultura sin plaun federal ed entrar en vigur probablamain il 2007.
Tgi paja quant?
Da las expensas culturalas annualas dal maun public da passa 1,8 milliardas francs derivan 913,7 miu. (50%) da las vischnancas, 682,2 miu. (38%) dals chantuns e 230 miu. (12%) da la confederaziun.
Tge fa la confederaziun?
Era sch'i n'ha ditg dà nagina basa constituziunala correspundenta, ha la confederaziun sviluppà diversas activitads en il sectur da la cultura. La responsabladad da la confederaziun per la politica exteriura per exempel è gia adina vegnida interpretada uschia ch'ella cumpiglia era las relaziuns culturalas cun l'exteriur.
Punctualmain ha la confederaziun survegnì plaun a plaun anc autras cumpetenzas - là nua che las incumbensas surpassavan las pussaivladads dals chantuns u na vegnivan betg ademplidas (tgira da l’art, promoziun da film, fundaziun dal Museum naziunal, da la Biblioteca naziunala e da la Cinémathèque suisse, promoziun dal rumantsch sco quarta lingua naziunala).
Sco instituziuns sin plaun federal èsi oz l'Uffizi da cultura (UFC) e la fundaziun da dretg public Pro Helvetia che adempleschan las incumbensas da la promoziun da la cultura. L’UFC sustegna sco instanza administrativa las organisaziuns culturalas da tetg cun contribuziuns, s'engascha en la tgira da l'art e da monuments sco er en la promoziun da films. El è responsabel per l'intermediaziun da la cultura, la promoziun da la lectura, la participaziun a biennalas, process da legislaziun ed auter pli. Colliads cun l'UFC èn era la Biblioteca naziunala, il Museum naziunal, l'Archiv da litteratura ed il Centre Dürrenmatt. La Fundaziun per la cultura Pro Helvetia ha l'incumbensa culturala definida tras lescha da proteger il patrimoni cultural da la Svizra, da promover la lavur culturala svizra sur ils cunfins linguistics ora e da tgirar il barat cultural cun l'exteriur.
La cumponenta politica d'ina politica culturala svizra - da contribuir a la coesiun dal pajais - deriva da la concepziun dal pajais sco "naziun furmada tras voluntad politica" che ha relaziuns cun trais grondas culturas (linguisticas) europeicas e da la structura federalistica cun numerusas unitads statalas pli pitschnas e gruppas culturalas e socialas. Tut las mesiras per promover la cultura sa basan la finala sin ideas essenzialas da la democrazia svizra: sin la dubla finamira da mantegnair vitala la voluntad politica cuminaivla e da rinforzar la confruntaziun cun identitads culturalas e la diversitad culturala, ma a medem temp era da tgirar las particularitads regiunalas e socialas - sa confruntond tant cun las tradiziuns sco era cun furmas d'expressiun actualas.
Ina politica culturala confurma al temp sa chapescha damai sco correctiv visavi las forzas dal martgà cultural e da l'industria dal temp liber. Cun ses engaschament per la diversitad e l'innovaziun sustegna ella las stentas da la Svizra da contribuir sia part al svilup cultural da l'Europa.
